Charakterystyka Gminy Gardeja

Gmina Gardeja - usytuowana w zachodniej części Pojezierza Mazurskiego na pograniczu Pojezierzy: Iławskiego i Chełmińskiego po wschodniej stronie Dolnej Doliny Wisły ogółem zajmuje powierzchnię 19298 ha z której 58 % to grunty orne, 18% - lasy, 12% - nieużytki, 6% - łąki i pastwiska, 6% - wody. Wysokości bezwzględne zawierają się w granicach 62,6 – 136,6 m.n.p.m. – najniższy punkt znajduje się w okolicy Bądek, najwyższy w kierunku północnym od Międzylesia.
Na terenie Gminy występują gleby: brunatne, bielicowe oraz torfowe, dominuje krajobraz morenowy z rynnami wypełnionymi przez jeziora tj. Czarne, Klasztorne, Klecewskie, Leśne. Występują również jeziora małe typu kotłów wytopiskowych. Liczba jezior na terenie Gminy jest największa spośród wszystkich gmin powiatu kwidzyńskiego: osiemnaście o łącznej powierzchni 526,7 ha.
Największe jezioro - Kucki zajmuje powierzchnię 188 ha. Głębokość zbiorników wodnych jest zróżnicowana, waha się od 2,0 do 21 m.

Wykaz jezior znajdujących się na terenie gminy

 

Nazwa jeziora Położenie Powierzchnia (ha) Maksymalna głębokość (m)
Kucki Klecewo 188 21
Klasztorne Klasztorek 83,6 20
Czarne Czarne Dolne 76,3 8
Leśne Klasztorek 38,9 16
Sarnówek Rozajny 22,6 7
Czarne Małe Czarne Dolne 21,4 8
Rybno Wandowo 19 4
Plińskie Czarne Dolne 15,8 2,4
Morawy Klasztorek 12,2 10
Wandowo Wandowo 9,2 11
bez nazwy Gardeja 8 2
bez nazwy Krzykosy 7 2
bez nazwy Krzykosy 6,8 4
bez nazwy Gardeja IV 5 4
Kamień Gardeja 5 5
bez nazwy Otoczyn 4,8 5
Kocioł Klasztorek 3 2,5

 

Przez teren gminy przepływają następujące rzeki: Gardęga, będąca dopływem rzeki Osy (długość-10,9 km), Wandówka (4,4 km) oraz Cyganówka (19,8 km). Wzdłuż zachodniej granicy w obrębie Sadlińskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, chroniącego tereny leśne z otaczającymi łąkami, polami oraz niewielkimi zbiornikami wodnymi występują wydmy porośnięte borami.
Morawski Obszar Chronionego Krajobrazu zajmuje powierzchnię 2 909 ha – to tereny o łagodnych wzgórzach morenowych, wokół zespołu tzw. Jezior Morawskich: Morawy, Klasztorne, Leśne, Kucki, Sarnówek i Rybno.
Jedyny użytek ekologiczny – teren bagienny i łąka śródleśna zajmuje obszar o powierzchni 25,7 ha. Łączna liczba pomników przyrody w skład której wchodzi lipa drobnolistna oraz dęby szypułkowe wynosi 23 drzewostany.
W systemie krajowej Sieci ekologicznej Econet/Corine/Natura 2000 Gmina Gardeja położona jest w obrębie korytarzy ekologicznych o międzynarodowym znaczeniu: 2km – korytarz Kwidzyński Dolnej Wisły i 6km – korytarz Pojezierza Iławskiego.
Na terenie gminy znajduje się wiele terenów zieleni urządzonej. Są to parki w: Gardei, Zebrdowie, Nowej Wiosce, Cyganach, Czarnem Dolnem, Rozajnach Małych, Otłowcu, Krzykosach, Klecewie.